Skip to main content

Ho'opa'a i ke Ala Kuhi - I ka Huina Holo Hea?

Engraved wood
Ho'opa'a i ke Ala Kuhi - I ka Huina Holo Hea?

Ma kahi o ke pānānā mākēneki, ho'opili nā ho'okele Polenekia i ko lākou pilina henua me nā hōkū, ho'ohana 'ia   ke pānānā ho'okele.  'A'ole ia pānānā ho'okele he mea i hiki ke hāpai 'ia ma ka lima e like me ke pānānā mākēneki.  He ki'i no'ono'o ia e ho'omāhele ana i ka 'alihilani a puni kākou ma ke 32 hale. A 'o ka hale nona nā hōkū pi'i e hō'ike ana iā kākou i ka huina holo pololei.
Ua ahuwale ke ala holo o nā hōkū, mai ka hikina ho'i a i ke komohana.  'O ka mea i maopopo 'ole 'ia paha e 'oe, pi'i a iho nā hōkū ma kahi ho'okahi ma ka 'alihilani iā 'oe e noho ana ma kekahi latitū.  'O ia ke kulehana e ho'ohana 'ia no ke kumu 'ike o ke pānānā.

Ho'omāhelehele 'ia ka 'alihilani i 32 hale like, he 11.25° o ka hale ma ke  Pānānā Ho'okele.  He hoa like ko kēlā hale kēia hale e noho ana ma ka hapa poepoe honua hikina me nā hale e nohoa ana ma ka hapa poepoe honua komohana.  Ke pi'i ka hōkū ma kekahi hale ma ka 'ao'ao hikina, e po'o ana ma kona hoa hale ma ke komohana.  Eia na'e noho nā hōkū ma ko lākou hapa poepoe honua ho'okahi, 'o ia ho'i ka 'ākau a me ka hema. 'a'ole a'e ka hōkū e pi'i ana ma ka hema a laila po'o ma ka 'ākau. Inā ho'opa'ana'au 'oe i nā hōkū e pi'i ana a e iho ana ma kekahi o nā hale, ua hiki ke ho'oholo 'ia ke pānānā holo'oko'a ma o ia hōkū ho'okahi.  Ho'opa'ana'au nā loea ho'okele i 200 haneli a 'oi aku nō paha hōkū, ko lākou mau hale pi'i, a me ko lākou mau hale po'o.  Ua hiki ke ho'opa'ana'au 'ia nā hōkū kuhikuhi a'e like, 'o ia ho'i nā hōkū e a'e ana i ke kumu latitū lani ma ka manawa ho'okahi.

Ho'ohana nā Hawai'i i kekahi mau lalani hōkū i kapa 'ia he mau 'ohana hōkū.  Ho'onohonoho 'ia nā hōkū mā'ama'ama i loko 'o 'ehā 'ohana e ho'omāhelehele ana i ka lani ma 'ehā māhele nui. 'O ka mea lō'ihi loa, 'o ia ho'i 'o Iwikuamo'o.  Noho 'elua kino lani kaulana loa ma kēia 'ohana, 'o ia ho'i 'o  Hōkūpa'a a me  Hānaiakamalama.

He kōkua nō 'o Hōkūpa'a 'oiai 'a'ole 'o ia ne'e a noho pa'a ma ka wēlau lani 'ākau.

Ma ka hapa poepoe honua hema kahi i hiki 'ole ai ke 'ike 'ia 'o Hōkūpa'a, 'a'ohe hōkū ne'e 'ole.  Eia nō na'e, aia ma ka lani hema he huihui hōkū e kuhi ana i ka wēlau lani hema, 'o ia ho'i 'o Hānaiakamalama.  Inā kaha 'ia he laina mai Kaulia a i Kamolehonua, e kuhi ana ua laina lā i ka wēlau lani hema.

'O ka 'āpiki na'e, 'o ia ho'i ka hiki 'ole ke 'ike 'ia nā hōkū i nā manawa a pau.  Ma laila nō e kōkua nui ai ka lā a me ka mahina.  Ke ao ka pō, hiki ke ho'ohana 'ia ka lā iā ia e noho ana ma kona hale e pili ana i ka 'alihilani.  Ma ka pō, ke 'ike 'ole 'ia nā hōkū i uhi 'ia e nā ao, mau nō paha ka 'ike 'ia o ka mahina a i 'ole kona mā'ama'ama iā ia e noho ana kokoke i ka 'alihilani.

Ma ka pō a me ke ao, ho'ohana 'ia nā 'ale kai no ke kōkua ma ka ho'oholo i ka huina holo o ka wa'a. 'O nā 'ale kai, he mau nalu kai hohonu ia i ho'okumu 'ia e nā makani a holo mamao.  Ke hele a ma'a, ua hiki ke 'ike 'ia ka huina o nā 'ale iā ia e holo ana ma lalo o ka wa'a.  Ke ho'onohonoho like 'ia ka huina o nā 'ale me ka huina o nā kino lani, ua hiki ke ho'ohana 'ia nā huina 'ale ke 'ike 'ole 'ia na kino lani.

He ko'iko'i nō nā 'ale kai 'oiai ua hiki ke 'ike 'ia no ka nui o ka manawa, 'a'ole i like me nā kino lani i hiki ke 'ike wale 'ia ho'i no kekahi hapa o ka lā.  He keu a ke ko'iko'i ma ka lā, i ka wā e kū ki'eki'e ana ka lā a 'a'ohe kino lani e kōkua ai iā 'oe.  Eia nō na'e, loli nō ka huina o nā 'ale, a 'a'ole hiki ke kauka'i i nā 'ale wale nō.  Inā 'a'ohe hō'ailona e kōkua ana i ka ho'okele, ho'oku'u 'ia nā pe'a i lalo, a kali 'o ia a 'ike hou 'ia kekahi hō'ailona.