Skip to main content

Ka Makani, Ke Au Moana, Nā Latitū

Engraved wood
Ka Makani, Ke Au Moana, Nā Latitū

Ka Moaʻe Kū

ʻO ka makani maʻamau ma nā pōʻai ʻolu ʻo ia hoʻi nā Moaʻe e pā mai ana mai ka huina kukulu o nā koʻolau, ʻo ia hoʻi ka ʻākau-hikina, ma ka poepoe hapa ʻākau, a mai ka huina kukulu malanai, ʻo ia hoʻi ka hema-ʻhikina, ma ka poepoe hapa hema.

Hali mai nā Moaʻe i ke eaea mai ka latitū kanakolu o ka ʻākau me ka hema a hiki i ka piko o Wākea.  He pōʻai eaea piha i kapa ʻia ma ka inoa o ka Pōʻai Hadley.  Ma ka holo ʻana kūpī ʻia aʻe e ka manehu Coriolis, a na ia manehu e hoʻohiō i ka eaea i ke komohana.

I kekahi manawa, keu aku ma ke kauwela a me ka wā El Nino, emi nui mai nā Moaʻe, a i kekahi manawa, pā mai ka huina ʻekoʻa, ma ia wā he maʻalahi ka holo ana i ka hikina.

Ka Piko O Wākea

Ma ka Piko o Wākea kahi e hui a piʻi like ai ke ea koʻū ke kumu e heleleʻi mau ai ka ua ma ka mālie makani ʻole. ʻO kēia kahi i kapa ʻia ai ʻo nā "doldrums" a i ʻole ka ITCZ. I kekahi manawa, kū nā waʻa ma kēia wahi he mau lā me ka pā ʻole a ka makani.  Hoʻohana ka hoʻokele i ka ʻike nui no ka ʻimi ʻana i nā makani e kōkua ana i ka lawe aku i ka waʻa mai kēia wahi holomua ʻole.

Nā Latitū Lio

Ma ka latitū kanakolu ma ka ʻākau a me ka hema, iho mai ke ea maloʻo mai ka papalani. A ma kahi e iho ai kēia ea, he wahi maloʻo makani ʻole ia i kapa ʻia ka inoa ʻo nā latitū lio.  He wahi hou kēia e kū ai ka holo ʻana o ka waʻa no kekahi mau lā a pule paha.

Nā Makani Komohana

Aia ma waena o nā latitū 30° - 60° ma ka poepoe honua ʻākau a me ka hema, ka makani e pā mai ana mai ke komohana mai. ʻO ia hoʻi ka makani mai ka moku makani Hoʻolua(ʻĀkau-Komohana) ma ka hapa poepoe honua ʻākau, a me ka makani mai ka moku makani Kona(Hema-Komohana) ma ka hapa poepoe honua hema.

Au Kāʻei Pōʻai Waena Honua ʻĀkau

Holo ke Au Kāʻei Pōʻai Waena Honua ʻĀkau mai ka hikina a i ke komohana, pohu ʻia e nā Moaʻe lehua.  ʻO kēia au ka māhele o lalo o ka pōʻai nui i kapa ʻia ma ka inoa ʻo ka "North Pacific Gyre".

Au Kāʻei Pōʻai Waena Honua Hema

Holo ke Au Kāʻei Pōʻai Waena Honua Hema mai ke komohana a i ka hikina ,  pohu ʻia mai nā Moaʻe o ka Pākīpika Hema mai ka hoku makani Malanai. ʻO kēia au ka māhele o luna o ka pōʻai nui i kapa ʻia ma ka inoa ʻo ka "South Pacific Gyre".

Ka Hiapo

Ma kahi o ka ʻelima kekelē i ka ʻākau a me ka hema mai ka piko o Wākea, aia ke holo nei he au holo kikī i hiki ʻole ke kuhi maʻalahi ʻia kona huina holo.  Kapa ʻia kēia au he Hiapo.  Holo kēia au mai ke komohana a i ka hikina e halihali ana i ke kai i pohu ʻia e nā Moaʻe. ʻOi aku kona ikaika ma nā wā El Nino.

winds and currents

I mea e kō pono ai ka huakaʻi, e pono ana e paʻa ka ʻike no nā makani a me nā au moana.