Skip to main content

Nā Lako

Never Lost
Nā Lako

He koʻikoʻi nā kuleana a pau ma ka waʻa.  Pēlā pū ke koʻikoʻi o ka mea kuke.  Inā ʻaʻole hānai ʻia nā holokai, ʻaʻohe hauʻoli a ʻiʻini hoʻi e hana.  Inā ʻaʻohe hauʻoli, ʻaʻole nō e kō ana ka hana.

Kaimana Barcarse, Hoʻokele-huʻeaʻo

Ke huaka'i ma ka wa'akaulua e 'oni ne'e ana ma ke kai hohonu o ka Pākīpika no nā pule he nui, ua ahuwale ka hiki 'ole ke lawe i nā ukana he nui me 'oe ma ka wa'a. No laila, pehea e ho'omakakoho 'ia ai nā pono e lawe 'ia?

I ka wā kahiko ua pono e ho'olako piha 'ia ka wa'a,  'a'ole no ka huaka'i wale nō, akā no ka noho a ho'olako 'ana i ka 'āina hou kekahi. Ua lawe 'ia nā pono lawai'a, nā huewai, niu, i'a mālo'o, hua'ai, a me nā mea e hānai ai i nā holokai. Ua hali pū 'ia nā pua'a, nā 'īlio, nā moa, nā 'ano'ano, a me nā meakanu - nā mea ho'i i pono ai ka ho'olako 'ana i ka 'āina hou, i ka 'āina kama'āina 'ole ho'i.

He mea nui nō ke koho, ka ho'omākaukau, a me ka mālama 'ana i nā ukana no ka huaka'i a me ka noho 'ana.  Ma ka holokahi 'ana i kekahi 'āina, ua lawe 'ia nā mea a pau i pono ai ka 'ai, ka lole, ke kūkulu 'ana, a me ka noho ana ma ka wa'a.  Inā hana nā pua'a ma ka huaka'i, 'a'ohe pua'a o ka 'āina hou.  Inā mae a hala ke kumu 'ulu 'ōpiopio, 'a'ohe 'ulu e 'ai ai, 'a'ohe lā'au 'ulu e kūkulu hale ai, a 'a'ohe kēpau 'ulu e pa'apono ai ka wa'a.

No nā holokai o kēia wā hou, 'a'ole i like ke ko'iko'i o nā ukana no ka hō'ea 'ana i ka 'āina hou 'oiai ua maopopo le'a ua lako ka 'āina e kipa 'ia ana i nā mea a pau e pono ana ke ola.

Eia nō na'e, he mea nui nō ka 'ūlū 'ana i nā pono no ka wa'a.  Ua 'ano like ka papa helu pono hana me ke huaka'i hele wāwae mamao ma ka 'āina malo'o.  'O ka wai 'oe, ka 'ai malo'o 'oe(nulu, 'ai kini), ke 'eke moe 'oe, ka lole malo'o koke 'oe, nā lā'au a wahī'eha 'oe, ke kukui hele pō 'oe, a me nā mea 'ē a'e i 'olu'olu ai ka huaka'i - nā puke 'oe, nā mele 'oe, ka puke mo'omana'o 'oe, a me nā pono lawai'a 'oe. ('Oiai he punahele ka i'a hou i nā holokai)

'O ka mea ko'iiko'i loa 'o ia ho'i ka wai - ho'okahi kālani wai o ke kānaka pākahi o ka lā.  Pono e lako, akā pono pū e ho'oka'awale a ho'ohana kaulike 'ia i mea a lana pono ai ka wa'a i 'ole pilikia ke kia 'ana i ka wa'a.  Ke ua, ho'ohana 'ia nā pe'a no ka ho'okahe 'ana i ka wai ua i piha hou nā kālani wai hakahaka.  'Ūlū like 'ia ka mea 'ai kekahi. 'Ūlu 'ia ma nā pahu i māka " 'aina kakahika / lā 1"; " 'aina ahiahi / lā 7" a.p.a. i hiki ke ki'i ma'alahi 'ia, a no ka mālama kaulike 'ia ke kaumaha o ka wa'a.

'O kekahi mana'o ko'iko'i na'e, no ka huaka'i wa'a 'a'ole ko'iko'i wale nā ukana i lawe 'ia, akā ko'iko'i pū nā mea i waiho 'ia ma ka 'āina.  A'oa'o 'ia nā holokai e ho'oponopono i nā hale a me nā kānaka o ka home i mālama palekana 'ia ka 'ohana a i hiki ke hele ka holokai me ka hopohopo 'ole i nā mea pilikino a pili 'ohana ho'i.

Nā Mea I Pili:

 Ka Papa Helu 'Ūlū Huaka'i Wa'a 
 Nā Lekapī Wa'a